.webp)
๐ Issue-Based Current Affairs
๐ Table of Contents (เคเค เคे เคฎुเค्เคฏ เคตिเคทเคฏ)
- ➤ 1.1 เคเคจเคเคฃเคจा 2026 (Phase 1) เคी เคถुเคฐुเคเคค
- ➤ 1.2 เคฆिเคฒ्เคฒी HC: 'Unnatural Sex' เคชเคฐ PIL
- ➤ 2.1 เคेเคฐเคฒ เคुเคจाเคต เคเคฐ 'AIIMS' เคा เคฎुเคฆ्เคฆा
- ➤ 2.2 เค เคธเคฎ เคुเคจाเคต: เคांเค्เคฐेเคธ Manifesto & AIUDF
- ➤ 3.1 เคเคกिเคถा Heatwave: เคाเคฐ्เคฏ เคे เคंเคों เคฎें เคเคौเคคी
- ➤ 3.2 เคฆिเคฒ्เคฒी: Food Safety (เคुเค्เคू เคा เคเคा) เคฎें เคूเค
- ➤ 4.1 เคฏौเคจ เคเคค्เคชीเคก़เคจ เคชीเคก़िเคคाเคं เคी เคชเคนเคाเคจ เคชเคฐ SC
- ➤ 4.2 เคฆिเคฒ्เคฒी MCD: เคฌिเคจा เคจोเคिเคธ Demolition เคจเคนीं
- ➤ 5.1 RCB เคฆ्เคตाเคฐा เคญเคเคฆเคก़ เคे เคชीเคก़िเคคों เคो เคถ्เคฐเคฆ्เคงांเคเคฒि
- ➤ 6.1 'April Fools' Day' เคा เคเคคिเคนाเคธिเค เคธंเคฆเคฐ्เคญ
- ➤ 1.1 Commencement of Census 2026 Phase 1
- ➤ 1.2 Delhi HC on Non-Consensual Unnatural Sex
- ➤ 2.1 AIIMS Denial Becomes Key Election Issue
- ➤ 2.2 Assam Elections: Congress Manifesto
- ➤ 3.1 Odisha Curtails Working Hours (Heatwave)
- ➤ 3.2 Mass Food Poisoning Incident in Delhi
- ➤ 4.1 SC Warning on Assault Survivors' Identities
- ➤ 4.2 MCD Assures Delhi HC Against Demolitions
- ➤ 5.1 RCB's Tribute to Stampede Victims
- ➤ 6.1 The Historical Origins of April Fools' Day
๐️ 1. Polity & Governance (เคฐाเคเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคเคฐ เคถाเคธเคจ)
1.1 เคเคจเคเคฃเคจा 2026 (Census Phase 1) เคी เคถुเคฐुเคเคค
Registrar General of India เคे เค เคจुเคธाเคฐ, เคเคจเคเคฃเคจा เคा เคชเคนเคฒा เคเคฐเคฃ, เคिเคธे 'House Listing Operations' (HLO) เคเคนा เคाเคคा เคนै, 1 เค เคช्เคฐैเคฒ 2026 เคธे เคธเคญी เคฐाเค्เคฏों เคฎें เคถुเคฐू เคนो เคเคฏा เคนै। เคเคธเคे เคธाเคฅ เคนी เคจाเคเคฐिเคों เคे เคฒिเค 'Self-enumeration' (เคธ्เคต-เคเคฃเคจा) เคชोเคฐ्เคเคฒ เคญी เคฒाเคเคต เคเคฐ เคฆिเคฏा เคเคฏा เคนै।
เคฏเคน เคชोเคฐ्เคเคฒ 1 เคธे 15 เค เคช्เคฐैเคฒ เคคเค เคธเค्เคฐिเคฏ เคฐเคนेเคा เคเคฐ 16 เคญाเคทाเคं เคฎें เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคนै (เค ंเคกเคฎाเคจ เคเคฐ เคจिเคोเคฌाเคฐ, เคोเคตा, เคเคฐ्เคจाเคเค, เคธिเค्เคिเคฎ, เคเคกिเคถा, เคฒเค्เคทเคฆ्เคตीเคช, เคฎिเคोเคฐเคฎ เคเคฐ เคฆिเคฒ्เคฒी NDMC/เคैंเคोเคจเคฎेंเค เคจिเคตाเคธिเคฏों เคे เคฒिเค)।
| เคเคฐเคฃ (Phase) | เค เคตเคงि (Duration) | เคฎुเค्เคฏ เคाเคฐ्เคฏ (Objective) |
|---|---|---|
| เคช्เคฐเคฅเคฎ เคเคฐเคฃ (Phase 1) | 1 เค เคช्เคฐैเคฒ - 30 เคธिเคคंเคฌเคฐ 2026 | House Listing Operations. |
| เคธ्เคต-เคเคฃเคจा (Self-Enumeration) | 1 เค เคช्เคฐैเคฒ - 15 เค เคช्เคฐैเคฒ 2026 | 16 เคญाเคทाเคं เคฎें Online Data Entry. |
| เคฆ्เคตिเคคीเคฏ เคเคฐเคฃ (Phase 2) | เคซเคฐเคตเคฐी 2027 | เคเคจเคธंเค्เคฏा เคเคฃเคจा (เคงเคฐ्เคฎ, เคाเคคि เคเคฆि)। |
1.1 Commencement of Census 2026 Phase 1
The highly anticipated first phase of the decennial Census, known as the House Listing Operations (HLO), officially commenced across all States on April 1, 2026, driven by the Registrar General of India. Simultaneously, the online self-enumeration portal was activated.
Available in 16 different languages, this portal will remain live from April 1 to April 15 for residents of specific regions including the Andaman and Nicobar Islands, Goa, Karnataka, Sikkim, Odisha, Lakshadweep, Mizoram, and the NDMC/Delhi Cantonment areas.
| Phase | Timeline | Core Objective |
|---|---|---|
| Phase 1 (HLO) | April 1 - Sept 30, 2026 | Conducting House Listing Operations. |
| Self-Enumeration | April 1 - April 15, 2026 | Direct online citizen data entry. |
| Phase 2 | February 2027 | Population enumeration (religion, caste). |
1.2 เคฆिเคฒ्เคฒी เคเค्เค เคจ्เคฏाเคฏाเคฒเคฏ เคฎें 'เค เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคฏौเคจ เคธंเคฌंเคง' เคชเคฐ PIL
Delhi High Court เคจे 'non-consensual unnatural sex' (เคैเคฐ-เคธเคนเคฎเคคि เคตाเคฒे เค เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคฏौเคจ เคธंเคฌंเคงों) เคे เคฒिเค เคเคชเคฐाเคงिเค เคाเคจूเคจ เคฎें penal provisions (เคฆंเคกाเคค्เคฎเค เคช्เคฐाเคตเคงाเคจों) เคी เคฎांเค เคเคฐเคจे เคตाเคฒी เคเค PIL เคชเคฐ เคตिเคाเคฐ เคเคฐเคจे เคा เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคฒिเคฏा เคนै।
เคฎुเค्เคฏ เคจ्เคฏाเคฏाเคงीเคถ เคกी.เคे. เคเคชाเคง्เคฏाเคฏ เคी เคชीเค เคจे เคฏाเคिเคा เคฌเคนाเคฒ เคเคฐ เคฆी เคนै। เคฏाเคिเคाเคเคฐ्เคคा เคा เคคเคฐ्เค เคนै เคि เคชूเคฐ्เคต IPC Section 377 เคे เคจिเคฐเคธ्เคค เคนोเคจे เคे เคฌाเคฆ เคเคธ เคฎुเคฆ्เคฆे เคชเคฐ เคเค เคंเคญीเคฐ 'legal vacuum' เคชैเคฆा เคนो เคเคฏा เคนै, เคिเคธे เคธंเคฌोเคงिเคค เคเคฐเคจा เคเคตเคถ्เคฏเค เคนै।
1.2 Delhi High Court on Non-Consensual Unnatural Sex PIL
The Delhi High Court restored and agreed to consider a PIL that demands strict penal provisions within the criminal law framework for non-consensual unnatural sex, similar to the erstwhile Section 377 of the IPC.
A Bench led by Chief Justice D.K. Upadhyaya revived the petition, acknowledging the petitioner's argument that a severe "legal vacuum" currently exists regarding the prosecution of such violent offenses.
๐ณ️ 2. Electoral Politics & Strategies (เคुเคจाเคตी เคฐाเคเคจीเคคि)
2.1 เคेเคฐเคฒ เคตिเคงाเคจเคธเคญा เคुเคจाเคต เคเคฐ 'AIIMS' เคा เคฎुเคฆ्เคฆा
เคेเคฐเคฒ เคฎें เคเคाเคฎी เคตिเคงाเคจเคธเคญा เคुเคจाเคตों (9 เค เคช्เคฐैเคฒ) เคฎें 'AIIMS' เคी เคธ्เคฅाเคชเคจा เคจ เคนोเคจा เคเค เคช्เคฐเคฎुเค เคुเคจाเคตी เคฎुเคฆ्เคฆा เคฌเคจ เคเคฏा เคนै। Left Democratic Front (LDF) เคจे เคเคธ เคฎुเคฆ्เคฆे เคो เค เคชเคจे เค เคญिเคฏाเคจ เคा เคฎुเค्เคฏ เคนिเคธ्เคธा เคฌเคจाเคฏा เคนै।
เคฐाเค्เคฏ เคा เคเคฐोเคช เคนै เคि เคेंเคฆ्เคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคเคธ เคฌाเคค เคชเคฐ เคฒเคाเคคाเคฐ 'evasive' (เคाเคฒเคฎเคोเคฒ) เคเคฐ เคฐเคนी เคนै เคि เคेเคฐเคฒ เคฎें เคฏเคน เคช्เคฐเคฎुเค เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธंเคธ्เคฅाเคจ เค्เคฏों เคจเคนीं เคธ्เคฅाเคชिเคค เคिเคฏा เคा เคฐเคนा เคนै।
2.1 AIIMS Denial Becomes Key Election Issue in Kerala
The repeated denial of an AIIMS to Kerala has evolved into a massive electoral talking point ahead of the April 9 Assembly elections.
The Left Democratic Front (LDF) has aggressively incorporated this into its campaign, criticizing the Union government for remaining deliberately evasive regarding the reasons behind the delay in establishing the premier healthcare institution.
2.2 เค เคธเคฎ เคुเคจाเคต: เคांเค्เคฐेเคธ เคा Manifesto เคเคฐ AIUDF เคी เคฐเคฃเคจीเคคि
เค เคธเคฎ เคฎें 9 เค เคช्เคฐैเคฒ เคो เคนोเคจे เคตाเคฒे เคฎเคคเคฆाเคจ เคธे เคชเคนเคฒे, เคांเค्เคฐेเคธ เคจे เคฒเคीเคฎเคชुเคฐ เคฎें เคชाเคฐ्เคी เคा Manifesto เคाเคฐी เคเคฐเคจे เคी เคोเคทเคฃा เคी เคนै। เคांเค्เคฐेเคธ เคा เคฆाเคตा เคนै เคि เคฏเคน เคुเคจाเคต เค เคธเคฎ เคी เคฐाเคเคจीเคคि เคो polarising (เคง्เคฐुเคตीเคเคฐเคฃ) เคธे เคฎुเค्เคค เคเคฐเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคนै।
เคฆूเคธเคฐी เคเคฐ, AIUDF เค เคฒ्เคชเคธंเค्เคฏเค เคฌเคนुเคฒ 30 เคธीเคों เคชเคฐ เคुเคจाเคต เคฒเคก़ เคฐเคนी เคนै เคเคฐ เคชाเคฐ्เคी เคช्เคฐเคฎुเค เคฌเคฆเคฐुเคฆ्เคฆीเคจ เค เคเคฎเคฒ เคจे AIMIM เคจेเคคा เค เคธเคฆुเคฆ्เคฆीเคจ เคเคตैเคธी เคो เค เคช्เคฐैเคฒ เคे เคชเคนเคฒे เคธเคช्เคคाเคน เคฎें เค เคธเคฎ เคฎें เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคฒिเค เคเคฎंเคค्เคฐिเคค เคिเคฏा เคนै।
2.2 Assam Elections: Congress Manifesto & AIUDF
Ahead of the Assembly election on April 9, Congress announced that Mallikarjun Kharge will release the party manifesto from Lakhimpur, claiming this election is an opportunity to "cleanse" Assam politics of polarization.
Concurrently, the AIUDF is fiercely contesting 30 Muslim-dominated seats, with its chief confirming that AIMIM leader Asaduddin Owaisi will actively campaign for them to consolidate the minority vote bank.
๐ฟ 3. Environment, Health & Labor Policies
3.1 เคเคกिเคถा: Heatwave เคे เคाเคฐเคฃ เคाเคฐ्เคฏ เคे เคंเคों เคฎें เคเคौเคคी
เคฌเคข़เคคे เคคाเคชเคฎाเคจ เคเคฐ เคญीเคทเคฃ เคเคฐ्เคฎी (soaring mercury) เคे เคाเคฐเคฃ เคเคกिเคถा เคธเคฐเคाเคฐ เคจे 1 เค เคช्เคฐैเคฒ เคธे เคฐाเค्เคฏ เคฎें เคाเคฎ เคे เคंเคों เคฎें เคเคौเคคी เคเคฐเคจे เคा เคเคงिเคाเคฐिเค เคเคฆेเคถ เคाเคฐी เคिเคฏा เคนै।
เคเคฒเคตाเคฏु เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคे เคाเคฐเคฃ เคฐाเค्เคฏ เคฎें เคฒเคाเคคाเคฐ เคฌเคข़เคคी Heatwave เคे เคฌीเค เคธाเคฐ्เคตเคเคจिเค เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคเคฐ Labor Productivity (เคถ्เคฐเคฎ เคเคค्เคชाเคฆเคเคคा) เคो เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคฐเคเคจे เคे เคฒिเค เคฏเคน เคช्เคฐเคถाเคธเคจिเค เคเคฆเคฎ เคเค ाเคฏा เคเคฏा เคนै।
3.1 Odisha Curtails Working Hours Amidst Heatwave
In direct response to soaring mercury levels, the Odisha state government implemented a mandate to officially curtail daily working hours starting April 1.
This critical administrative intervention aims to mitigate the severe public health risks associated with the ongoing heatwave and protect outdoor labor productivity.
3.2 เคฆिเคฒ्เคฒी: Food Safety เคฎें เคूเค
เคจเคตเคฐाเคค्เคฐि เคे เคฆौเคฐाเคจ เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคเค เคฌเคก़ी Food Safety เคเคเคจा เคธाเคฎเคจे เคเค, เคिเคธเคฎें Kuttu ka atta (เคुเค्เคू เคा เคเคा) เคाเคจे เคธे เคเค ADM เคธเคนिเคค เคฒเคเคญเค 50 เคฒोเค เคฌीเคฎाเคฐ เคชเคก़ เคเค।
เคฏเคน เคเคเคจा เคฆेเคถ เคी เคฐाเคเคงाเคจी เคฎें 'Food Adulteration' (เคाเคฆ्เคฏ เค เคชเคฎिเคถ्เคฐเคฃ) เคเคฐ เคเคชूเคฐ्เคคि เคถ्เคฐृंเคเคฒा เคी เคจिเคเคฐाเคจी เคฎें เคช्เคฐเคถाเคธเคจिเค เคเคฎिเคฏों เคो เคเคाเคเคฐ เคเคฐเคคी เคนै।
3.2 Mass Food Poisoning Incident in Delhi
A major food safety crisis unfolded in New Delhi when nearly 50 individuals, including an ADM, fell severely ill after consuming adulterated kuttu ka atta (buckwheat flour).
The incident has raised serious regulatory concerns regarding the quality control and safety monitoring of essential fasting food items and food adulteration within the capital.
⚖️ 4. Judiciary & Citizen Rights (เคจ्เคฏाเคฏเคชाเคฒिเคा เคเคฐ เค เคงिเคाเคฐ)
4.1 เคฏौเคจ เคเคค्เคชीเคก़เคจ เคชीเคก़िเคคाเคं เคी เคชเคนเคाเคจ เคเคाเคเคฐ เคเคฐเคจे เคชเคฐ SC
เคธुเคช्เคฐीเคฎ เคोเคฐ्เค เคจे เคจिเคเคฒी เค เคฆाเคฒเคคों เคเคฐ เคชुเคฒिเคธ เคช्เคฐเคถाเคธเคจ เคे เคฌीเค survivors of sexual assault (เคฏौเคจ เคเคค्เคชीเคก़เคจ เคी เคชीเคก़िเคคाเคं) เคी เคชเคนเคाเคจ เคธाเคฐ्เคตเคเคจिเค เคเคฐเคจे เคो เคฒेเคเคฐ 'general indifference' (เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคเคฆाเคธीเคจเคคा) เคชเคฐ เคเคก़ी เคेเคคाเคตเคจी เคฆी เคนै।
เค เคฆाเคฒเคค เคจे เคเคธे เคธ्เคชเคท्เค เคฐूเคช เคธे เคเค เคตैเคงाเคจिเค เคเคชเคฐाเคงिเค เค เคชเคฐाเคง (criminal offence) เคฎाเคจा เคนै เคเคฐ เคธिเคธ्เคเคฎ เคฎें เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒเคคा เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคเคฐเคจे เคा เคจिเคฐ्เคฆेเคถ เคฆिเคฏा เคนै।
4.1 SC Warning on Disclosing Assault Survivors' Identities
The Supreme Court issued a stern judicial warning addressing the "general indifference" prevalent among trial courts and police departments regarding the public disclosure of the identities of survivors of sexual assault.
The apex court reiterated that revealing such identities is strictly a statutory criminal offense and demanded absolute institutional compliance to protect victims.
4.2 เคฆिเคฒ्เคฒी MCD: เคฌिเคจा เคจोเคिเคธ เคे Demolition เคจเคนीं
เคฆिเคฒ्เคฒी เคเค्เค เคจ्เคฏाเคฏाเคฒเคฏ เคฎें เคเค เคฏाเคिเคा เคे เคเคตाเคฌ เคฎें, Municipal Corporation of Delhi (MCD) เคจे เคเคถ्เคตाเคธเคจ เคฆिเคฏा เคนै เคि เคตเคน เคเคค्เคคเคฎ เคจเคเคฐ เคी เคेเคे เคॉเคฒोเคจी เคฎें เคจिเคตाเคธिเคฏों เคो เคเคिเคค เคाเคจूเคจी เคจोเคिเคธ เคฆिเค เคฌिเคจा เคोเค เคคोเคก़เคซोเคก़ เคจเคนीं เคเคฐेเคा। เคฏाเคिเคाเคเคฐ्เคคाเคं เคจे 'arbitrary and illegal' (เคฎเคจเคฎाเคจी เคเคฐ เค เคตैเคง) เคคोเคก़เคซोเคก़ เคธे เคธुเคฐเค्เคทा เคी เคฎांเค เคी เคฅी।
4.2 MCD Assures Delhi HC Against Arbitrary Demolitions
Following intense legal pushback, the Municipal Corporation of Delhi (MCD) formally assured the Delhi High Court that no demolitions would be carried out in the JJ Colony of Uttam Nagar without serving proper statutory notices. The petitioners sought protection from "arbitrary and illegal" demolitions.
๐ 5. Sports & Institutional Ethics (เคेเคฒ เคเคฐ เคจैเคคिเคเคคा)
5.1 RCB เคฆ्เคตाเคฐा เคญเคเคฆเคก़ เคे เคชीเคก़िเคคों เคो เคถ्เคฐเคฆ्เคงांเคเคฒि
เคฌेंเคเคฒुเคฐु เคे เคเคฎ. เคिเคจ्เคจाเคธ्เคตाเคฎी เคธ्เคेเคกिเคฏเคฎ เคฎें Royal Challengers Bengaluru (RCB) เคी เคซ्เคฐेंเคाเคเคी เคจे เคेเคฒ เคจैเคคिเคเคคा เคा เคเค เคเคค्เคृเคท्เค เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคชेเคถ เคिเคฏा เคนै।
เคชिเคเคฒे เคธाเคฒ เคเคถ्เคจ เคे เคฆौเคฐाเคจ เคธ्เคेเคกिเคฏเคฎ เคे เคฌाเคนเคฐ เคนुเค stampede (เคญเคเคฆเคก़) เคฎें เคाเคจ เคंเคตाเคจे เคตाเคฒे 11 เคช्เคฐเคถंเคธเคों เคी เคฏाเคฆ เคฎें, เคธीเค़เคจ เคे เคชเคนเคฒे เคฎैเค เคฎें เคธ्เคैंเคก เคฎें 11 เคธीเคें เคนเคฎेเคถा เคे เคฒिเค เคाเคฒी (11 seats empty) เคฐเคเคจे เคा เคซैเคธเคฒा เคिเคฏा เคเคฏा เคนै।
5.1 RCB's Poignant Tribute to Stampede Victims
The Royal Challengers Bengaluru (RCB) franchise demonstrated a profound sense of institutional empathy during their first IPL match at the M. Chinnaswamy Stadium.
In a solemn tribute, the management permanently reserved 11 seats empty in the stands to honor the memory of the fans who tragically lost their lives in a crowd stampede outside the stadium during victory celebrations the previous year.
๐ 6. History & Culture (เคเคคिเคนाเคธ เคเคฐ เคธंเคธ्เคृเคคि)
6.1 'April Fools' Day' เคा เคเคคिเคนाเคธिเค เคธंเคฆเคฐ्เคญ
1 เค เคช्เคฐैเคฒ เคो เคตिเคถ्เคต เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ 'April Fools' Day' เคฎเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคธเคा เคเคคिเคนाเคธ เคช्เคฐाเคीเคจ เคฐोเคฎเคจ เคตเคธंเคค เคเคค्เคธเคต เคธे เคญी เคुเคก़ा เคนुเค เคฎाเคจा เคाเคคा เคนै।
เคซ्เคฐांเคธ เคเคฐ เคเค Francophone regions (เคซ्เคฐांเคธीเคธी เคญाเคทी เค्เคทेเคค्เคฐों) เคฎें เคงोเคा เคाเคจे เคตाเคฒे เคต्เคฏเค्เคคि เคो เคตिเคถेเคท เคจाเคฎ เคธे เคฌुเคฒाเคฏा เคाเคคा เคนै। เคชुเคจเคฐ्เคाเคเคฐเคฃ เคाเคฒ เคे เคฒेเคเคों เคจे เค เคชเคจे satirical works (เคต्เคฏंเค्เคฏाเคค्เคฎเค เคाเคฐ्เคฏों) เคฎें 1 เค เคช्เคฐैเคฒ เคी เคฎूเคฐ्เคเคคा เคे เคถुเคฐुเคเคคी เคธंเคฆเคฐ्เคญ เคฆเคฐ्เค เคिเค เคฅे।
6.1 The Historical Origins of April Fools' Day
April 1st marks the global observance of April Fools' Day. Historians continuously debate its origins, with some linking it to an ancient Roman spring festival celebrated in late March.
Early references to April-1 foolery were prominently recorded by Renaissance writers in their satirical works. In France and several Francophone regions, specific traditional terms are utilized to designate the person who successfully falls for a trick.