.webp)
๐ Daily Current Affairs
๐ 1. International Relations & Economy (เค ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคธंเคฌंเคง เคเคฐ เค เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा)
1 West Asia Crisis & Market Crash
West Asia Crisis & Market Crash: เคเค़เคฐाเคฏเคฒ เคฆ्เคตाเคฐा เคเคฐाเคจ เคे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ 'South Pars gas field' เคชเคฐ เคฌเคก़े เคนเคฎเคฒे เคे เคฌाเคฆ เคญू-เคฐाเคเคจीเคคिเค เคคเคจाเคต เคเคฐเคฎ เคชเคฐ เคนै। เคเคธเคे เคเคตाเคฌ เคฎें เคเคฐाเคจ เคจे เคเคคเคฐ (Ras Laffan), UAE เคเคฐ เคธเคเคฆी เค เคฐเคฌ เคे เคเคฐ्เคा เคธंเคฏंเคค्เคฐों เคชเคฐ เคฎिเคธाเคเคฒें เคฆाเคीं। เคเคธ เค เคญूเคคเคชूเคฐ्เคต เคคเคจाเคต เคे เคाเคฐเคฃ เคตैเคถ्เคตिเค เคฌाเค़ाเคฐ เคฎें เคเค्เคे เคคेเคฒ (Crude Oil) เคी เคीเคฎเคคें $114 เคช्เคฐเคคि เคฌैเคฐเคฒ เคे เคเคคเคฐเคจाเค เคธ्เคคเคฐ เคคเค เคชเคนुँเค เคเคं। เคเคธเคे เคช्เคฐเคค्เคฏเค्เคท เคช्เคฐเคญाเคต เคเคฐ เคจिเคตेเคถเคों เคी เคเคฌเคฐाเคนเค เคे เคाเคฐเคฃ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคถेเคฏเคฐ เคฌाเค़ाเคฐ (Sensex) เคฎें 3% เคธे เค เคงिเค เคी เคญाเคฐी เคिเคฐाเคตเค เคฆเคฐ्เค เคी เคเค।
- New GDP Base Year: เคธांเค्เคฏिเคी เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ (MoSPI) เคจे เคญाเคฐเคคीเคฏ เค เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคे เคฌเคฆเคฒเคคे เคเคाเคฐ เคเคฐ เคोเคตिเคก เคे เคฌाเคฆ เคी เคธ्เคฅिเคคि เคा เคธเคीเค เค เคจुเคฎाเคจ เคฒเคाเคจे เคे เคฒिเค GDP เคเคฃเคจा เคा 'Base Year' (เคเคงाเคฐ เคตเคฐ्เคท) 2011-12 เคธे เคฌเคฆเคฒเคเคฐ 2022-23 เคเคฐ เคฆिเคฏा เคนै।
- Strait of Hormuz: เคเคฐाเคจ เคฆ्เคตाเคฐा เคตैเคถ्เคตिเค เคต्เคฏाเคชाเคฐ เคे เคฒिเค เค เคนเคฎ เคนोเคฐ्เคฎुเค เคเคฒเคกเคฎเคฐूเคฎเคง्เคฏ เคो เคฌ्เคฒॉเค เคเคฐเคจे เคे เคฌाเคฆ, เคชीเคเคฎ เคฎोเคฆी เคเคฐ เคเคฐाเคจी เคฐाเคท्เค्เคฐเคชเคคि เคी เคूเคเคจीเคคिเค เคฌाเคคเคीเคค เคे เคฌाเคฆ เคเคฐाเคจ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคเคฐ्เคा เคเคนाเคों เคो เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคฐाเคธ्เคคा เคฆेเคจे เคชเคฐ เคตिเคाเคฐ เคเคฐ เคฐเคนा เคนै।
1 West Asia Escalation & Market Crash
West Asia Escalation & Market Crash: Following Israel's attack on Iran's vital South Pars gas field, Iran launched retaliatory missile strikes on major energy hubs in Qatar (Ras Laffan), the UAE, and Saudi Arabia. Consequently, global crude oil prices spiked to a concerning $114 a barrel. This geopolitical shock triggered massive investor panic, leading to a 3% crash in the Indian stock markets (Sensex) and raising fears of domestic inflation.
- New GDP Base Year: To capture the post-pandemic economic realities and provide a more accurate picture of the economy, the Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI) has updated the base year for GDP calculation from 2011-12 to 2022-23.
- Strait of Hormuz: Following high-level diplomatic talks between PM Modi and Iran's President, Iran indicated it may allow Indian vessels to safely navigate the Strait of Hormuz, mitigating a severe energy crisis.
๐️ 2. Polity & Governance (เคฐाเคเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคเคฐ เคถाเคธเคจ)
2 Definition of 'Industry' & Transgender Bill
Definition of 'Industry' (SC Bench): เคธुเคช्เคฐीเคฎ เคोเคฐ्เค เคी 9-เคเคों เคी เคธंเคตिเคงाเคจ เคชीเค เคจे เคเคธ เคเคिเคฒ เคाเคจूเคจी เคธเคตाเคฒ เคชเคฐ เค เคชเคจा เคซैเคธเคฒा เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคฐเค เคฒिเคฏा เคนै เคि เค्เคฏा 'Industrial Disputes Act' เคे เคคเคนเคค เคถिเค्เคทเคฃ เคธंเคธ्เคฅाเคจों, เค เคธ्เคชเคคाเคฒों เคเคฐ เคธเคฐเคाเคฐ เคे เคธंเคช्เคฐเคญु เคाเคฐ्เคฏों (sovereign functions) เคो 'เคเคฆ्เคฏोเค' (Industry) เคฎाเคจा เคाเคเคा। เคฏเคน เคซैเคธเคฒा 1978 เคे เคเคคिเคนाเคธिเค 'Bangalore Water Supply' เคेเคธ เคी เคธเคฎीเค्เคทा เคเคฐ เคฐเคนा เคนै, เคिเคธเคा เคธीเคงा เค เคธเคฐ เคฒाเคों เคเคฐ्เคฎเคाเคฐिเคฏों เคे เคถ्เคฐเคฎ เค เคงिเคाเคฐों เคชเคฐ เคชเคก़ेเคा।
- Transgender Amendment Bill 2026: เคธंเคธเคฆ เคฎें เคชेเคถ เคिเค เคเค เคเคธ เคจเค เคฌिเคฒ เคा เคญाเคฐी เคตिเคฐोเคง เคนो เคฐเคนा เคนै เค्เคฏोंเคि เคฏเคน "เคธ्เคตเคฏं-เคเคฅिเคค เคฒिंเค เคชเคนเคाเคจ" (self-perceived gender identity) เคे เค เคงिเคाเคฐ เคो เคीเคจเคคा เคนै। เค เคงिเคाเคฐ เคाเคฐ्เคฏเคเคฐ्เคคा เคเคธे 2014 เคे เคเคคिเคนाเคธिเค NALSA เคเคเคฎेंเค เคा เคธीเคงा เคเคฒ्เคฒंเคเคจ เคฎाเคจ เคฐเคนे เคนैं।
- Higher Education Bill: เคตिเคชเค्เคท เคจे เคจเค 'Viksit Bharat Shiksha Adhishthan (VBSA) Bill, 2025' เคो เคธंเคीเคฏ เคขांเคे (federalism) เคे เคिเคฒाเคซ เคฌเคคाเคฏा เคนै, เค्เคฏोंเคि เคฏเคน เคฌिเคฒ เค เคจुเคฆाเคจ เคฆेเคจे เคी เคตिเคค्เคคीเคฏ เคถเค्เคคिเคฏां UGC เคธे เคीเคจเคเคฐ เคธीเคงे เคेंเคฆ्เคฐ เคे เคถिเค्เคทा เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ เคो เคฆे เคฆेเคा।
2 SC on Definition of 'Industry' & Transgender Bill
SC on Definition of 'Industry': A massive 9-judge Constitution Bench of the Supreme Court has reserved its verdict on whether educational institutions, hospitals, and sovereign government functions fall under the definition of 'industry' under the Industrial Disputes Act. This highly anticipated ruling re-evaluates the landmark 1978 Bangalore Water Supply judgment and will impact labor rights across sectors.
- Transgender Amendment Bill 2026: The Centre introduced a controversial bill that strips the "right to self-perceived gender identity", drawing severe backlash from activists who argue it fundamentally violates the Supreme Court's progressive 2014 NALSA judgment.
- VBSA Bill Controversy: The Opposition fiercely criticized the Viksit Bharat Shiksha Adhishthan (VBSA) Bill, 2025, claiming it is a constitutional overreach that bureaucratises higher education by handing grant-disbursal powers directly to the Education Ministry instead of the autonomous UGC.
๐ 3. Science, Defense & Security (เคตिเค्เคाเคจ, เคฐเค्เคทा เคเคฐ เคธुเคฐเค्เคทा)
3 NavIC in Distress & Drone Hub
NavIC in Distress: เคญाเคฐเคค เคा เคฎเคนเคค्เคตाเคांเค्เคทी เคธ्เคตเคฆेเคถी GPS เคธिเคธ्เคเคฎ 'NavIC' เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคเค เคฌเคก़े เคคเคเคจीเคी เคธंเคเค เคธे เคुเคเคฐ เคฐเคนा เคนै। IRNSS-1F เคธैเคेเคฒाเคเค เคी 'atomic clock' (เคชเคฐเคฎाเคฃु เคเคก़ी) เคซेเคฒ เคนोเคจे เคे เคाเคฐเคฃ เค เคฌ เคเค्เคทा เคฎें เคेเคตเคฒ 3 เคाเคฐ्เคฏเคถीเคฒ เคธैเคेเคฒाเคเค เคฌเคे เคนैं। เคौเคฐเคคเคฒเคฌ เคนै เคि เคธเคीเค 'PNT' (Position, Navigation, Timing) เคธेเคตाเคं เคเคฐ เคธैเคจ्เคฏ เคธंเคाเคฒเคจ เคे เคฒिเค เคเคฎ เคธे เคเคฎ 4 เคธैเคेเคฒाเคเค्เคธ เคा เคธเค्เคฐिเคฏ เคนोเคจा เค เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนै। ISRO เคเคฒ्เคฆ เคนी เคจเค เคธैเคेเคฒाเคเค เคฒॉเคจ्เค เคเคฐ เคธเคเคคा เคนै।
- Drone Manufacturing Hub: เคฐเค्เคทा เคฎंเคค्เคฐी เคฐाเคเคจाเคฅ เคธिंเคน เคจे 'National Defence Industries Conclave' เคฎें เคฐเค्เคทा เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคเคค्เคฎเคจिเคฐ्เคญเคฐเคคा เคชเคฐ เคोเคฐ เคฆेเคคे เคนुเค เคญाเคฐเคค เคो 2030 เคคเค เคธ्เคตเคฆेเคถी เคก्เคฐोเคจ เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคा 'Global Hub' เคฌเคจाเคจे เคा เคฒเค्เคท्เคฏ เคฐเคा เคนै।
- Myanmar Border Security: NIA เคจे เคฎ्เคฏांเคฎाเคฐ เคे เคฐाเคธ्เคคे เคฎिเคोเคฐเคฎ เคฎें เคुเคธเคชैเค เคเคฐ เคตिเคฆ्เคฐोเคนी เคुเคों เคो เคก्เคฐोเคจ เค्เคฐेเคจिंเค เคฆेเคจे เคे เคเคฐोเคช เคฎें 7 เคตिเคฆेเคถिเคฏों เคो เคชเคเคก़ा เคนै। เคธเคฐเคाเคฐी เคंเคเคก़ों เคे เค เคจुเคธाเคฐ 1,643 เคिเคฎी เคฒंเคฌी เคฎ्เคฏांเคฎाเคฐ เคธीเคฎा เคฎें เคธे เค เคฌ เคคเค เคेเคตเคฒ 43 เคिเคฎी เคชเคฐ เคนी เคซेंเคธिंเค (fencing) เคนो เคชाเค เคนै, เคो เคเค เคฌเคก़ी เคธुเคฐเค्เคทा เคाเคฎी เคนै।
3 NavIC Constellation in Distress & Global Drone Hub
NavIC Constellation in Distress: India's indigenous regional navigation system (NavIC) is facing severe operational challenges. Following the critical failure of the atomic clock on the IRNSS-1F satellite, only three satellites are currently capable of providing Position, Navigation, and Timing (PNT) services, falling dangerously short of the minimum four required for accurate triangulation.
- Global Drone Hub by 2030: Addressing the National Defence Industries Conclave, Defence Minister Rajnath Singh set an ambitious target to transform India into a global hub for indigenous drone manufacturing by 2030, emphasizing absolute self-reliance in critical defense components.
- Myanmar Border Threat: The NIA arrested seven foreigners (including US and Ukrainian citizens) for illegally crossing into Myanmar via Mizoram to train armed ethnic groups. Government data reveals a critical border vulnerability: only 43 km of the porous 1,643 km Indo-Myanmar border has been fenced so far.
๐ฅ 4. Social Issues & States (เคธाเคฎाเคिเค เคฎुเคฆ्เคฆे)
4 Rural Jobs Scheme & Kerala's Health Insurance
Rural Jobs Scheme (VB-GRAM): เค्เคฐाเคฎीเคฃ เคฐोเคเคाเคฐ เคे เคฎोเคฐ्เคे เคชเคฐ เคฌเคก़ा เคฌเคฆเคฒाเคต เคนो เคฐเคนा เคนै। เคेंเคฆ्เคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคฎเคจเคฐेเคा (MGNREGA) เคी เคเคเคน เคฒाเค เคเค เคจเค เคฏोเคเคจा 'Viksit Bharat Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission' (VB-GRAM) เคे เคฒिเค 24 เคฐाเค्เคฏों เคเคฐ เคेंเคฆ्เคฐ เคถाเคธिเคค เคช्เคฐเคฆेเคถों เคจे เคซंเคก เคเคฐเค्เคทिเคค เคเคฐ เคฒिเคฏा เคนै। เคนाเคฒांเคि เคेंเคฆ्เคฐ เคจे เค เคญी เคเคตंเคเคจ เคซॉเคฐ्เคฎूเคฒा เคจเคนीं เคฌเคคाเคฏा เคนै, เคฒेเคिเคจ เคเคธ เคฏोเคเคจा เคा 40% เคตिเคค्เคคीเคฏ เคเคฐ्เค เคฐाเค्เคฏों เคो เคเค ाเคจा เคนोเคा।
- Kerala's Health Insurance: เคेเคฐเคฒ เคธเคฐเคाเคฐ เคจे เคเค เคช्เคฐเคเคคिเคถीเคฒ เคเคฆเคฎ เคเค ाเคคे เคนुเค "missing middle" (APL เคถ्เคฐेเคฃी เคे เคตो เคฎเคง्เคฏเคฎเคตเคฐ्เคीเคฏ เคฒोเค เคो เคเคฐीเคฌ เคจเคนीं เคนैं เคฒेเคिเคจ เคฎเคนँเคा เคช्เคฐाเคเคตेเค เคฌीเคฎा เคจเคนीं เคเคฐीเคฆ เคธเคเคคे เคเคฐ Ayushman Bharat เคธे เคฌाเคนเคฐ เคนैं) เคो เคฐाเค्เคฏ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคฌीเคฎा เคเคตเคฐ เคฆेเคจे เคा เคซैเคธเคฒा เคिเคฏा เคนै।
4 New Rural Jobs Scheme & Kerala's Health Coverage
New Rural Jobs Scheme (VB-GRAM): Significant changes are underway in rural employment. Despite the Centre not yet officially notifying the funding allocation formula, 24 States and UTs have proactively earmarked budgets for the new Viksit Bharat Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission (which has replaced MGNREGA). States are mandated to bear 40% of the total expenditure.
- Kerala's Health Coverage: Taking a progressive healthcare step, the Kerala government decided to extend state health insurance coverage to the "missing middle"—APL families who earn too much for BPL benefits but cannot afford private insurance, effectively bridging the gap left by the Ayushman Bharat scheme.
.webp)